![]() |
![]() |
|
| در این وبلاگ می توانید مطالبی در خصوص تئاتر بخوانید |
|
۲۴ بهمن ۱۳۸۹ ساعت ۱۱:۲۳
بزرگداشت صد و پنجاهمین سالروز تولد ”رابیندارنات تاگور”
بنگلادش با برگزاری جشنواره تئاتر، سالروز تولد شاعر و فیلسوف خود را جشن میگیرد. به گزارش سایت ایران تئاتر، گروه تئاتر "پرانگان مور"، در این ماه، به مناسبت صد و پنجاهمین سالروز تولد شاعر فقید هند، اقدام به برگزاری جشنواره یک هفتهای تئاتر كرده است. این جشنواره به آثار اقتباسی تاگور توسط گروههای هندی و بنگالی اختصاص دارد. |
|
+ نوشته شده در
یکشنبه بیست و چهارم بهمن 1389ساعت 10:39 توسط اردلان سلیم زاده |
|
|
|
|
+ نوشته شده در
یکشنبه بیست و چهارم بهمن 1389ساعت 10:36 توسط اردلان سلیم زاده |
|
|
|
|
+ نوشته شده در
یکشنبه بیست و چهارم بهمن 1389ساعت 10:26 توسط اردلان سلیم زاده |
|
|
داود فتحعلیبیگی با اشاره به برگزاری 28 دوره جشنواره
|
|
+ نوشته شده در
یکشنبه بیست و چهارم بهمن 1389ساعت 10:24 توسط اردلان سلیم زاده |
|
|
جلسه هیات انتخاب متون بخش عروسکی و کودک جشنواره صبح روز دوشنبه ۲۱/۲/۸۸ در دبیرخانه جشنواره برگزار شد.
. اسامی هیات انتخاب متون: ۱- استاد هنگامه مفید ۲- دکتر حسن دولت آبادی ۳- استاد جواد ذوالفقاری دبیراجرایی: سهیلا جوادی
|
|
+ نوشته شده در
چهارشنبه بیست و دوم اردیبهشت 1389ساعت 16:11 توسط اردلان سلیم زاده |
|
|
بسمه تعالی
جلسه اعلام رای هیئت داوران مرحله بازخوانی بخش کودک و بخش عروسکی جشنواره ملی جوان ایرانی-بخش تئاتر به اتفاق دبیر و دبیر اجرایی جشنواره در تاریخ 21/2/1389 در محل ستاد جشنواره برگزار شد و پس از بررسی آثار مطالعه شده،بیست و هشت نمایشنامه،بدون الویت انتخاب و به شرح ذیل برای بازبینی معرفی شده است: 1-راز صندوقچه جادویی/ کارگردان: آزاده بقائیان و محمد صمدی (تهران) 2-خداحافظ آقای بنفش/ کارگردان: گلاره کرمی (تهران) 3-هدیه مرموز/ کارگردان: یاسر خاسب (تهران) 4-راز طلسم/ کارگردان: مجتبی معاف (تهران) 5-گردن کلفته و سرباز قهرمان/ کارگردان: کوروش نیک پیام (اصفهان) 6-چولی قزک/ کارگردان: رعنا رئوفی و عباس تقی آبادی (تهران) 7-حسنک کجایی/کارگردان: حمیدرضا بنایی (شهرری) 8-در جستجوی دوست/ کارگردان: مریم جلیلی (تهران) 9-شاید نجات یابیم/ کارگردان: آندریا نوشاد (تهران) 10-نقل پیچای و مومای/ کارگردان: مریم مهدی پور (آستانه) 11-باغ آرزوها/ کارگردان: ایمان ملکی پور (اراک) 12-اوستا رحیم و عروسک هایش/ کارگردان: علی اصغر خطیب زاده (دامغان) 13-کی می دونه؟/ کارگردان: محسن عظیمی پویا (تهران) 14-آوای بیستون/ کارگردان: فاطمه ذوقی (تهران) 15-افسانه ای وای هان/ کارگردان: ستاره امینیان (تهران) 16-شیر و شکارچی/ کارگردان: هدیه حاج طاهری (تهران) 17-ماه تی تی/ کارگردان: گیتا بهادری (تهران) 18-خود خدا نامه هاتو می خونه/ کارگردان: ندا ایزدی (تهران) 19-یک دختر یک سرباز/ کارگردان: محمد اعلایی (شهرری) 20-بازی کرگدن/ کارگردان: حمزه علی محمدی (تهران) 21-وقتی ماهی غرق می شود/ کارگردان: منور دولت آبادی (زنجان) 22-صفحه 64/ کارگردان: مجتبی رادش (شیراز) 23-گفته بودم چو بیایم/ کارگردان: مریم کیا مکرمی (همدان) 24-بی قصه/ کارگردان: سمیه حسین زاده (اردبیل) 25-کچل ضربدر 7/ کارگردان: بهروز شیدا کرامتی (خراسان) 26-زنبورک/ کارگردان: مهدی یوسفی (گنبد کاووس) 27-بی بی کوچیکه/ کارگردان: رحمت الله فلاحی (ملایر) 28دختر و دریا و نوازنده و ماهیگیر/ کارگردان: حسین چراغی (تهران)
هیات انتخاب متون: هنگامه مفید جواد ذوالفقاری حسن دولت آبادی |
|
+ نوشته شده در
چهارشنبه بیست و دوم اردیبهشت 1389ساعت 16:10 توسط اردلان سلیم زاده |
|
رحیم عبدالرحیمزاده: بهزاد فراهانی، فرهاد آئیش و حسین عاطفی به عنوان هیأت داوران چهارمین جشنواره سراسری تئاتر خیابانی مریوان معرفی شدند. به گزارش سایت ایران تئاتر، در نشست رسانهای که صبح امروز - 31 شهریورماه- برگزار شد، منصور ایمانی مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کردستان و دبیر چهارمین جشنواره و شهرام کرمی دبیر اجرایی حضور داشتند.در ابتدای نشست ایمانی درباره دلایل انتخاب مریوان به عنوان میزبان جشنواره گفت:«مطابق گفتههای مقام معظم رهبری کردستان سرزمین فرهنگی و استان کردستان استانی فرهنگی است. مردم کردستان علاقه خاصی به نمایشهای آئینی دارند و فروردین هر سال هزاران علاقمند در مراسم آئینی ـ نمایشی پیر شالیار شرکت میکنند.» |
|
+ نوشته شده در
سه شنبه سی و یکم شهریور 1388ساعت 16:31 توسط اردلان سلیم زاده |
|
"15 سال تاریخ ایتالیا" در 7 تابلو نمایش داده میشود.یکی از چهرههای خبرساز ایتالیا با اجرای نمایشی با نام"15 سال تاریخ ایتالیا در تسخیر واقعیت" از 10 مهرماه بر صحنه "تئاترو دله چلبرتزیونه" شهر بلونیا ظاهر میشود. |
|
+ نوشته شده در
سه شنبه سی و یکم شهریور 1388ساعت 16:28 توسط اردلان سلیم زاده |
|
اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان مرکزی به مناسبت سال اصلاح الگوی مصرف و با هدف ارتقاء، آموزش و اعتلای سطح فرهنگ عمومی و نیز شناخت گروههای فعال نمایشی و ایجاد زمینههای بروز خلاقیت و نوآوری هنرمندان هنر فاخر نمایش در جهت تحقق و آموزش شعار مذکور براساس سهمیه هر شهرستان برای اجرای عموم نمایش خیابانی، دعوت به عمل میآورد.موضوع نمایش خیابانی: |
|
+ نوشته شده در
سه شنبه سی و یکم شهریور 1388ساعت 16:24 توسط اردلان سلیم زاده |
|
|
چرا بايد از تحريف تعزيه جلوگيري كرد؟
تعزیه در آغاز بصورت ساده برگزار می شد و منظور آن بیان احوال و مصایب خاندان ابا عبدالله و واقعه غم انگیز کربلا بود و شیعیان هم شرکت در این مراسم را از تکالیف دینی خود میشمردند. کمکم گروههايی پیدا شدند که صرفاً تعزیهداری و تعزیه خوانی حرفه اصلی آنها شمرده میشد. رونق و رواج تعزیه باعث شد که سادگی و بی پیرایگي جای خود را به تحریف بدهد. ناصر الدین شاه قاجار در کار تعزیه سعی فراوانی به خرج داد و شبیه خوانی و تعزیه را وسیله اظهار تجمل و نمایش و شکوه و جلال سلطنتش کرد. همین که اعیانیت در تعزیه وارد شد نسخه های تعزیه عوض شد و پاره ای چیزها که هیچ ارتباطی به عزاداری نداشت با تحریف زیاد به تعزیه چسبانیده شد. مانند تعزیه امیر تیمور، تعزیه حضرت یوسف، تعزیه عروسی قاسم، تعزیه عروسی دختر قریش، ماجرای سلطان قیص، قیصر روم و... در زمان ناصرالدین شاه تعزیه با توجه به مضمون و موضوع انواع مختلف پیداكرد. بعضی تاریخی مثل تعزیه امیر تیمور، برخی اخلاقی مثل عاق والدین، بعضی شادی بخش مثل عروسی دختر قریش، بعضی کمدی مثل تعزیه شست بستن دیو، تعزیه ابن ملجم، تعزیه حارث و بعضی طنز آمیز شد که در این تعزیه ها دشمنان پیغمبر و خاندان او مورد استهزاء و تمسخر و لعن و طعن قرار می گرفتند مثل تعزیه ابن ملجم. در تعزیه های هجو آمیز دشمنان اهل بیت علیه السلام حتی از حیث لباس و قیافه و غذاخوردن مورد خنده و تمسخر بیننده واقع می شدند. عدهاي از شاعران و تعزيهنويسان براي خوشآمد عوامل ستم و تأمين مقاصد سلاطين، صحنههايي را به مجالس تعزيه اضافه كردند، كه ارتباطي به سوگواريهاي محرم و فرهنگ عاشورا نداشت، محتوا و مضامين نسخهها سير نزولي گرفت و با فرهنگ قرآن و عترت مغايرت يافت. اين روندِ پرآفت موجب شد، تا بسياري از عالمان شيعه، شبيهخواني را مورد انتقاد جدي قرار دهند. یکی از نادرترین درامهای اعتقادی جهان در کشور ما به خاطر گرایشی که به اهل بیت وجود دارد و نیز نیاز ملی – انسانی به هنر، تعزیه شکل گرفت که در این میان نباید از تاثیر متفکران شیعی و مراجع غافل شد. چرا که آنها با حضور خود توانستند راه حلهائی مناسب برای برداشتی غیر ارتدوکسی از این مقوله ایجاد کنند. تعزیه در کنار همه مشروعیتها از آنجائی که روی مرز ظریف مذهب و هنر حرکت می کرد، می بایستی از آزمون فقه و فلسفه اسلامی عبور کند، تا بتواند به عنوان یک هنر جامع نمایش مذهبی مورد پذیرش قرار گیرد. در این مسیر تعزیه بعد از تبادل نظر و ارزیابی بی شمار، عاقبت مورد تائید علما، واقع شد و آنها به این نتیجه رسیدند که تعزیه یک نمایش کاملاً درونی و معنوی است. چون در تفکر ارتدکسی هر آن کسی که نقش یا شبیه اهل بیت را بازی کند، نقض غرض اصل را كرده است. در حالی که تفکر آن دسته از علمايی که تعزیه را در مقام جریان دین میدیدند، عالمی چون " زمحشری اعتقاد داشت:«هر کس برای امام حسین گریست بدون شک با او در بهشت محشور میشود.» این تفکر بعدها تقویت شد که اگر شخصی يا فردی به امام حسین ابراز علاقه و ارادت کند، عملی نیک و خیر انجام داده، لذا او نیز همانند کسی که برای امام گریه میکند مستوجب پاداش است. بعد از زمحشری در زمان آقا محمدخان قاجار نیز، آیت الله گیلانی تعزیه را مورد تائید قرار داده و کسانی را که آن را انکار میکردند مورد سرزنش قرار داد و از همه عاشقان حسین علیه السلام خواست از این جریان حمایت کنند و هم او بود که موضوع شبیه خوان شدن مرد به جای زن را تائید کرد. آخرین تائید هم از جانب حضرت امام ( ره ) بوده است. پس تعزیه در این تطورات به یک مشروعیت اعتقادی هم رسید و با این پوشش زمینه می بینیم که هنرمندان تعزیه به خصوص تعزیه خوانها بیشتر به سبب عشق و ایمان مذهبی به سراغ آن می رفتند و همین حضور قلبی باعث شد تا تعزیه به عنوان یکی از نادرترین درامهای اعتقادی جهان مطرح شود، و با چنین دیدی است که می توان به تعبیر درام اعتقادی دست پیدا کرد. زیرا دو عنصر حیاتی یعنی تماشاگر و بازیگر در آن حضوری عینی دارند که این حضور خود به صورت آیینی و سنتی است. عناصر جايگزين شده در تعزيه عناصری که تعزیه را در خود جایگزین كردهاند، بی شمارند ولی اساسی ترین آنها عبارتند از دسته روی، سینه زنی، مقتل خوانی، روضهخوانی، نوحه خوانی، شمایل گردانی و... عناصر نمایشی تعزیه از دید محققان به یک جریان هنری همانند طبیعت می ماند که از عناصر گوناگونی تشکیل شده است، عناصری که نبود هر یک از آنها هماهنگی لازم را از بین نمیبرد. ولی ترکیب آنها با هم زیبایی و هماهنگی خاصی را به وجود می آورد هر چند هر یک از آنها تاریخ پیدایش جداگانهای دارند، ولی به شکل ماهرانه در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند. تأملي در محتوا و پيام تعزيه تعزيه، با همه جلوههاي جالبي كه دارد، زبان حالي منطبق با شأن اهل بيت ندارد و گاهي حوادثي در آن به اجرا گذاشته ميشود، كه به افسانه شباهت دارد تا ماجراي حقيقي. به علاوه، حماسه آفرينيهاي شكوهمند فداكاران عاشورا در مواقعي به صورت ذلتآور، تحريف شده و آميخته به خرافات ترسيم ميشود. صحنهآراييها و شرح و بسط داستانها در تعزيه، نبايد به گونهاي باشد كه سيره و سخن اهل بيت(ع) را به گونهاي مغاير با منابع روايي و كتابهاي معتبر تاريخي نشان دهد؛ به علاوه افزودن مطالب به تعزيه براي جلب تماشاگران و جذاب شدن نمايشها اگر واقعيت نداشته باشد، براساس موازين شرعي، «كذب»، «افترا» و «حرام» است. هدف عزاداري هدف اصلي عزاداري ـ به هر شكل و شيوهاي كه برگزار ميشود ـ آن است كه سوگواران را با مكتب حماسه و شهادت آشنا كند، مكتبي كه اسلام و امر به معروف و نهي از منكر را زنده كرد. در برپايي چنين سنتهايي، بايد كوشيد پرتوهايي از خورشيد فروزان كربلا و نيز معنويت آن انقلاب مقدس، بر روح و ذهن مردم بتابد و نوعي تحول روحي، قلبي و دروني در وجودشان پديد آورد، تا به سوي فضائل، كسب مكارم، اصلاح رفتارها و انجام اعمال پسنديده، و بهبود روابط اجتماعي گام بردارند و در برابر معاصي و ابتذال به هيچ عنوان بيتفاوتي نشان ندهند. عزاداري براي امامي كه حماسهاي مقدس به وجود آورد و منظومهاي منور از ايثار و فداكاري سامان داد و موجب عزت اسلام و جامعه اسلامي شد، حاوي مفاهيم ارزشمند و فضيلت آفرين است و بزرگداشت چنين حركت شكوهمندي، همراهي عاطفي با حماسه آفرينان كربلاست و نشان از همگامي و هماهنگي با برنامه عاشورا دارد. بايد گفت كه پيروي از پيام رهبر اين نهضت است كه ارزش والايي دارد. ترديدي نيست آن چشمي كه بر امام حسين(ع) نگريد و آن دلي كه براي مصائب شهيدان نينوا نسوزد، چشم و دل بشري نيست، اما اين مطلب، از آن سخن موهوم و باطل جداست كه گفتهاند: «امام حسين(ع) شهيد شد تا مردم دور هم جمع شوند و بركشته شدن او بگريند و بعد هم اگر چه عمري در گناه و عصيان به سر برده باشند، آمرزيده شوند؛ زيرا امام فداي امت گنهكار گرديد!!؟» روح حماسي عاشورا حقيقت اين است كه واقعه عاشورا، چنان شگفت، فوقالعاده بزرگ، باشكوه، حماسي و زيباست، كه به خلاف حماسههاي ملي و قومي و نژادي، اصلاً نيازي به افزودن شاخ و برگ به آن و در آميختنش با تخيل و آمال و آرزوهاي بازگوكنندگان، براي هرچه جذابتر شدن، ندارد. به عكس، قهرمانان آن، در چنان ارتفاعي از معنويت، انسانيت و بزرگي ايستادهاند، كه بزرگترين و اصليترين اهتمام بازگوكننده، اگر همين باشد كه آنان و اعمالشان را، همان گونه كه بودهاند وصف كند، به وظيفه خود عمل كرده، و اجر خويش را برده است. با اين همه، عمده ذاكران، در همين كار نيز به شدت احساس عجر، و آشكارا به اين ناتواني اعتراف كردهاند. اما، به مصداق ضربالمثل «آب دريا را اگر نتوان كشيد، هم به قدر تشنگي بايد چشيد» و به قصد قربت و نيت ثواب هم كه شده، قدم در اين راه نهاده و قلمي زدهاند. اين جريان، به حدي فراگير و همگاني بوده، كه بيكمترين ترديد ميتوان گفت كه در طول تاريخ شيعه، هيچ حادثه و مراسم مذهبي، به اندازه واقعه عاشورا، ذهن و دل مردم را به خود مشغول نكرده است. اما واقعه عاشورا، شهادت همگي مردان و جوانان، پيروان و نوجوانان – حتي يك پسر شيرخواره – و اسارت زنان و كودكان مربوط به طيف قهرمان است. در تاريخ ادبيات جهان، شايد هيچ حماسهاي را نتوان يافت كه پايان آن، تا بدين پايه تلخ و سوگآميز باشد. و حماسه، چون چنين «سوگ انجام» شد، تبديل به نوع باستاني ادبي ديگر است. اگر در تراژدي، تقدير شوم گريزناپذير، موقعيتي تلخ و دشوار را بر قهرمانان تحميل ميكند، در اينجا، اين جبر، ناشي از شرايط تاريخي و اجتماعي حاكم بر سرزمينهاي اسلامي، و در مقابل، احساس تعهد ديني و انساني امام حسين (ع) و ياران اوست، كه چنين شرايط دشواري بر ايشان تحميل ميشود. اما امام و ياران و خانوادهاش نيز، همانند قهرمانان تراژديهاي كهن، حتي در اين شرايط تلخ و دشوار، ذرهاي از آن اوج و رفعت معنوي خود فرود نميآيند و بينشان دادن كمترين ضعف، تا آخرين نفس، در برابر اين جبر ميايستند، و مغلوب و مقهور آن نميشوند. براي آنان آسان است كه خواسته به ظاهر ساده دشمن را بپذيرند، و به بهاي مرگ روح، زندگاني تن را حفظ كنند. اما هيهات كه آنان چنين ذلتي را بپذيرند! پس، جسم را فداي عزت و آزادگي روح ميكنند. اينجاست كه آن عمل شگرف، كه لازمه و اساس تراژدي است، صورت ميپذيرد؛ و به واقع، اراده آزاد انسان، با انتخاب شايسته خود، سبب رستگاري او ميشود. با اين رو، واقعه عاشورا، اينها همه را دارد، ولي همه، اينها نيست. بلكه داراي يك سلسله ويژگيهاي اضافي خاص خود نيز هست. پس، در بيان نمايشي نيز، قالب ابداعي ويژه خود را ميطلبد، بنابراين، «تعزيه» پديد ميآيد؛ كه از هر جهت، بديع، خاص و بيبديل است. اما مدتها بايد بگذرد و مقدماتي بايد طي شود، تا اين هنر برجسته، مركب شيعي، شكل كامل و نهايي خود را بيابد: رايجترين قالب ادبي زمانه وقوع حادثه عاشورا در بلاد عربنشين، شعر است. پس، ادبيات، نخست از طريق قالب شعر، از اين واقعه تأثير ميگيرد و آن را در خود بازتاب ميدهد و در حافظه تاريخ، ماندگار ميسازد. اين اشعار، متضمن بيان واقعه عاشورا و زبان حال شهيدان و اسيران اين عرصه است، هنگامي كه از سر سوز دل و سويداي جان، توسط مويه گران خوش صدا خوانده ميشود، مبدل به «نوحه» ميشود؛ كه از نخستين هنرهاي نمايشي اسلامي، خاصه شيعي است. از اينجاست كه مداحان و مرثيهگران اهل بيت، در كنار و اعظان روايتگر واقعه عاشورا پا به عرصه وجود ميگذارند، و مداحي، به عنوان يك هنر ناب شيعي شكل ميگيرد. آميختگي تدريجي روايت و زبان حال شهيدان و اسيران واقعه كربلا با برخي حركات نمايشي، براي هر چه موثرتر ساختن اين بازنمايي نيز، به مرور، هنر نمايشي تعزيه را در جهان اسلام، خاصه ايران شيعي، بنيان مينهد. البته، تعزيه، مجموعهاي از نمايشهاي مذهبي است كه مبتني بر مصيبتهايي است كه بر خاندان پيامبر اسلام و بعضاً حتي ديگر پيامبران الهي وارد شده است. اما مهمترين و مشهورترين نوع آن، مربوط به رويداد عاشورا (61 هـ) است. هنر مركب تعزيه را آميزهاي از نوحهخواني، روضهخواني، شبيهسازي و داستانها و روايتهاي مذهبي شكل ميدهد. در عين حال كه از بسياري عناصر داستاني مورد توجه مردم، بهره ميگيرد(1). جلوگيري از تحريف حجت الاسلام ابوالقاسم نادری، مسئول ستاد تعزیه اداره کل اوقاف و امور خیریه استان تهران در جمع خبرنگاران رسانه های گروهی، هنر تعزیه با جایگاه و شخصیت اهل بیت(ع) را مهمترین دغدغه این اداره کل برای تشکیل ستادی با عنوان ستاد تعزیه دانست. به گزارش خبرگزاری شبستان، حجت الاسلام نادری تصریح کرد: تعزیه یک درام نمایشی است که از صدها سال پیش شروع شده و تا به امروز فراز و نشیبهای بسیاری داشته است. وی با اشاره به فتاوای مقام معظم رهبری و مراجع عظام تقلید مبنی بر لزوم هماهنگی تعزیههای موجود با ساختار شخصیت معصومین(ع) اظهار داشت: ستاد تعزیه در راستای عمل به منویات علمای دین و با هدف آموزش، تربیت و ساماندهی گروههای تعزیه در اداره کل اوقاف استان تهران شکل گرفت. مسئول ستاد تعزیه اداره کل اوقاف و امور خیریه استان تهران خاطرنشان کرد: گروههای تعزیه برای فعالیت نیاز به گرفتن مجوز از این ستاد ندارند اما تنها گروههای تعزیه ای می توانند از امکانات این اداره کل برای کارشان بهرهمند شوند که در این ستاد عضو شوند. حجتالاسلام نادری با تاکید بر اینکه یک تعزیه خوان در کنار هنری که دارد باید شان سیدالشهداء(ع) و دیگر معصومین(ع) را بداند، گفت: کسی که قرار است در تعزیه نقش حضرت ابوالفضل(ع) را بازی کند باید بداند که در چه جایگاهی قرار گرفته است، بنابراین این ستاد در اولین اقدام بعد از شناسایی گروه های تعزیه خوان بحث آموزش آنها را پیگیری میکند. وی تامین نیازها و امکانات صحنه، تامین مالی، هماهنگی برای سفرهای زیارتی، هماهنگی با مراکز مختلف برای بهره گیری از مکان و امکانات آنها، تبدیل نسخه های قدیمی و بهره گیری از اشعار شعرای بزرگ برای استفاده تعزیه خوانان را از دیگر اهداف ستاد تعزیه اداره کل اوقاف استان تهران دانست. مسول ستاد تعزیه اداره کل اوقاف و امور خیریه استان تهران هنر تعزیه را به دو بخش تکنیک و محتوا تقسیم کرد و ابراز داشت: این ستاد برای آموزش بخش تکنیک به تعزیه خوانان از اساتید مطرح تئاتر و در بحث محتوایی از اساتید حوزه بهره میگیرد. حجت الاسلام نادری ادامه داد: از جمله دروسی که تعزیه خوانان با آن آشنا می شوند می توان به امامت شناسی، عاشوراشناسی و مسايل اخلاقی و عرفانی اشاره کرد. وی تاکید کرد: بنا نیست که فعالیت های ستاد تعزیه به موازات فعالیت های گروه های فعال در این زمینه چون وزارت ارشاد باشد بلکه این ستاد سعی دارد با بهره گیری از پتانسیل موجود در موقوفات گروه های مختلف تعزیه را ساماندهی کرده و آموزش دهد. ضرورتهاي نگهداري از تعزيه بنابر نظر مصطفیزاده، پژوهشگر، تعزیه سه تعریف تاریخی، مذهبی و هنری دارد که از لحاظ تاریخی یک نمونه آداب و رسوم و سنت تاریخی اجداد ماست. از لحاظ مذهبی نیز آیین و مراسم مذهبی و نوعی عبادت برای کسب ثواب اخروی است اما از لحاظ هنری، یک تئاتر کامل است که بازیگر، نور، موسیقی و موارد دیگر را دارد. وی تعزیه را دارای 8 دوره عنوان کرد و گفت: دوران اول و ابتدایی تعزیه در عصر دیالمه است که گروهی شیعی در قرن چهار هجری بودند که خلفای بنی عباس را هم تا حدودی به زیر سلطه خود درآوردند. یکی از پادشاهان دیالمه برای اولین بار در قرن چهارم، ده روز اول محرم را تعطیل رسمی اعلام کرد و مراسم عزاداری را آغاز کرد. مصطفی زاده ادامه داد: این مراسم حلقه آغازین مراسم عزاداری بود که در آن زمان به صورت سیال برگزار میشد و عبوری بود. مراسمی کاملا ابتدایی بود و بر اساس ذهنیت خود، یک نوع حرکتی را برای عزاداری انجام میدادند. این پژوهشگر تعزیه در ادامه به دوران رضاخان اشاره کرد که تعزیه از 3 جانب مورد حمله واقع شد و گفت: در آغاز حکومت رضاخان تعزیه قدغن شد که یک مخالف، حکومت عصر رضا شاه بود. مخالف دیگر، روشنفکران ایرانی بودند که تعزیه را یک حرکت قهقرایی که با موازین تمدن مطابقت ندارد، میدانستند و ایرج میرزا شدیدا تعزیه را میکوبيد. سومین مخالف هم عالمان، مومنین و علمای راستین اسلامی نظیر علامه محدث نوری بودند که به خاطر تحریفهای موجود، مخالفت میکردند. شهید مطهری هم به دلیل همین انحرافات مخالفت میکرد. اما تعزيه از سه جهت همچنان بايد حفظ و نگهداري شود. یک زاویه این است که به لحاظ سنت و آیین نمیتوانیم تعزیه را رها کنیم چرا که به هر حال یک جلوه از فرهنگ این دیار است و در آثار سفرنامههای اروپاییان مطرح شده و نظیر آثار باستانی بخشی از ما است. زاویه دیگر مورد تایید، نگاه هنری و ادبی است که نمیتوان از تعزیه گذشت و ما هزاران متن تعزیه داریم. مسئله سوم به لحاظ مذهبی است که باید تعزیه بازسازی شود. عروسی قاسم وجود نداشته و ما در تعزیه، عروسی قاسم را باید حذف کنیم و دست به قلمها میتوانند حداقل متنی نظیر شب دهم بنویسند. پالايش ديني نسخ تعزيه از منظر علما مسوول دفتر تعزيه حوزه هنري قم گفت: متون و اشعار تعزيه بايد تصحيح و پالايش شود. امير زينلي در گفت وگو با ايرنا، تعزيه را تنها شكل سوگواري اهل بيت(ع) به صورت نمايشي ذكركرد و افزود: هنر تعزيه از دوره صفويه آغاز شد و تا دوره قاجاريه به شكل تكاملي خود رسيد كه اين سير صعودي در زمان رضاشاه و با دستور ممنوعيت اجراي آن، تعزيه رو به افول نهاد. اين ممنوعيت منجر به پراكندگي دسته جات تعزيه در كشور شد كه شكلگيري و اجراهاي دوباره آن، زمينه انحرافات و تحريفاتي را در تعزيه فراهم كرد. به دليل مردمي بودن و استقبال عموم از تعزيه، اجراي آن در برخي استانها به صورت پراكنده آغاز شد كه در اين دوره اشعار و متوني به تعزيه افزوده شد كه از لحاظ تاريخي قابل استناد نيست. زينلي ورود اين انحرافات را لطمه بزرگي به ماهيت تعزيه و حقيقت واقعه عاشورا ذكر كرد و بيان داشت: دروغ، توهين به شخصيت ائمه(ع) و تحريف وقايع از آسيبهاي جدي تعزيه است كه بايد پالايش شود. مسوول انجمن سرود وآهنگهاي انقلابي قم در ادامه افزود: تعزيه خوانان نبايد براي جذب مستمعين و برانگيختن احساسات بيشتر مردم و حتي رغبت مردم، اين حماسه عظيم را تحريف كنند. وي گفت: متون تعزيه از كتاب"روضه الشهداء" استخراج و نوشته شده كه در اين كتاب نيز در خصوص قيام امام حسين(ع) و وقايع عاشورا اغراقهايي شده است. در حال حاضر زمينههاي مختلفي ازتعزيه ويژه استانهاي مختلف ايجاد شده كه متون تمامي اين دسته جات نيازمند تصحيح، بررسي و پالايش است. تحريم و تجويز تعزيه مسأله شبيهخواني و تعزيه، از ديدگاه فقهي و اعتقادي مورد بحث و بررسي عالمان شيعه قرار گرفته است. برخي آن را تحريم و بعضي تجويز کرده اند. از نظر علماي شيعه، خدمتي براي حفظ اسلام بالاتر از اين نيست که بدعت ها از بين بروند و افکار موهوم، خرافي و مضامين سست از متون نوحهها و شبيه نامه ها حذف شوند، لذا در صورتي که جهات شرعي در تعزيه خواني رعايت شود و تعزيه پيراسته از وهن و خرافات برگزار شود، بر آن اشکالي مترتب نيست. نظرات علماي شيعه درباره تعزيه 1- آيت الله ميرزا محمد حسين نائيني در فتواي خود ضمن تأييد شبيه خواني، اين قيد را بيان نمود که شعائر مزبور بايد از هرگونه امور ناپسند که شايسته چنين شعاري نيست پاک شود (در اين خصوص ر.ک: کتاب بکاء الحسيني، سيد حسين طباطبايي، صص 482 - 502). 2- آيت الله سيد محسن حکيم، ضمن تأييد فتواي ميرزاي نائيني مي افزايد؛ بعضي مناقشاتي که مي شود ناشي از منضم گشتن برخي چيزها و کارهايي است که چه بسا با عزاداري و سوگواري براي سيدالشهدا مغايرت دارد(فتاوي علماي سلف درباره عزاداري و شبيهخواني، فصلنامه هنر، پاييز 1362، ص 297). 3- در رساله ذخيره العباد، آيت الله زينالعابدين مازندراني با حواشي آيت الله ميرزا محمد تقي شيرازي، آيتالله سيدمحمد کاظم يزيد و آيت الله سيد اسماعيل صدر، شبيه خواني به عنوان اعمالي ممدوح معرفي شده، مادامي که مشتمل بر حرامي چون غنا و مانند آن نباشد. در اين نوشتار بيان مصائب به زبان حال امام در صورتي جايز است که با شؤونات آن بزرگوار تناسب داشته باشد(الدعاه الحسينيه، شيخ محمد علي نخجواني، ص 126 و 131). 4- آيت الله شيخ عبدالکريم حائري يزدي در بخشي از نظر خويش درباره تعزيه ميفرمايد: «گمان ندارم کسي منکر خوبي آن باشد، مادامي که برخي از محرمات شرعي را در بر نداشته باشد؛ مانند استعمال لهو و غير آنها» (همان). 5- علامه سيد محسن امين، تأکيد مينمايد که در عزداريها بايد از سيره ائمه(ع) پيروي کرد و اگر آن بزرگواران تصريحي در اين امور نکردهاند، بايد از شيوهاي منطقي و عاقلانه متابعت نمود (التنزيه لاعمال الشيبه، تأليف شده به سال 1347 ق (1307ش) که در سال 1322ش توسط جلال آل احمد با عنوان عزاداري هاي نامشروع ترجمه و انتشار يافت). 6- آيت الله سيد عبدالحسين شرف الدين عاملي خاطرنشان مي نمايد: اگر رويدادهاي ملال انگيز اهل بيت به صورت نمايش برگزار شود، اثر خوبي بر دل ما خواهد گذاشت، ولي اين برنامه بايد از روي اصول صحيح به اجرا درآيد(المجالس الفاخره في ماتم العتره الطاهره، سيد عبدالحسين شرف الدين، مقدمه). 7- آيتالله کاشف الغطاء نيز سوگواري به شکل شبيهخواني را در صورتي که درست برپا شود، بدون اشکال ميدانست، ولي در ادامه افزوده است:«سعي کنيد عزاداري را از کارهايي که با حزن و عزا جور در نميآيد، جدا کنيد. زيرا عزاداري براي زنده ساختن فلسفه قيام امام حسين(ع) است، نه براي قصه گويي، نمايش و وقت گذراني. بکوشيد مراسم سوگواري را بدون نقطه ضعف برگزار کنيد و مردم را به ياد خدا بياندازيد و ايمان آنها را زياد کنيد» (کاشف الغطاء، سوره خشم، محمد رضا سماک اماني، ص 72). 8- آيت الله ميرزا محمد علي شاه آبادي - استاد عرفان امام خميني - وقتي مشاهده کردند در صحن مطهر امام زاده حمزه(ع) مراسم تعزيهخواني با تحريفات و مضامين موهن برگزار ميشود، مانع اجراي آن شد و مجلس مذکور را به کانون وعظ و خطابه تبديل نمود(روايت فضيلت، غلامرضا گلي زواره، مجله پاسدار اسلام، ش 160، ص 41). 9- آيت الله بروجردي نيز وقتي ملاحظه نمود شبيه خوانيهاي قم وضع نگران کننده اي دارند و توأم با بدعت و تحريف اجرا مي شوند، دست اندرکاران تعزيه را فرا خواند و به آنان تأکيد نمود شبيه خواني با اين شکل حرام است و بايد يا اصلاح شود و يا از برگزاري آنها با اين روند مخرب اجتناب شود و اجازه نمي دادند عزاداري هاي آفت زده اجرا شود(حماسه حسيني، شهيد مطهري، ج 1، ص 185). 10- شهيد مطهري در خصوص پالايش و پيرايش تعزيه هشدار ميدهند: «علما بايد با عوامل پيدايش تحريف مبارزه کنند، جلو تبليغات دشمنان را بگيرند، با اسطورهسازيها مبارزه کنند...»(همان، ج 3، ص 293). پينوشت: 1. در تاريخهاي موجود، راجع به تعزيه آمده است: تعزيه در واقع از زمان آلبويه (نيمه اول قرن 4) شكل گرفت. احمدبن بويه، در سال 1320، به حكومت رسيد. در 1334 بغداد را گرفت، و خليفه المستكفي را تحت سلطه خود درآورد، و خليفه، او را «معزالدوله» لقب داد. معزالدوله كه شيعه بود از محرم همان سال دستور داد تمام بازارهاي بغداد را ببندند و همه جا را سياه بپوشند و به عزاداري سيدالشهدا بپردازند. بعد، تا پايان حكومت آلبويه يا ديالمه (320 تا 448 هـ) – كه در ايران جنوبي وعراق حكومت ميكردند – همه ساله، شيعيان در دهه اول محرم، در تمام شهرها عزاداري ميكردند. در دولت سلجوقيان (449 تا 700 هـ. ق) سوگواري براي خاندان رسول اكرم عمومي شد؛ و طي چندين سده، مرحله به مرحله، شكل نمايشي تعزيه يا شبيهخواني را به خود گرفت. |
|
|
+ نوشته شده در
شنبه بیست و هشتم دی 1387ساعت 3:5 توسط اردلان سلیم زاده |
|
|
صفحه نخست پست الکترونیک آرشیو وبلاگ عناوین مطالب وبلاگ |
| درباره وبلاگ |
آنتوان چخوف
آنتوان چخوف در سال ۱۸۶۰ متولد شد و در سال ۱۹۰۴ ، يک سال قبل از انقلاب اول روسيه ، بر اثر ابتلا به بيماری آن زمان علاج ناپذير سل ، در اوج شکوفايی هنری ، در غربت جوانمرگ شد. مورخين ادبيات ، روشنفکران زمان او را به سه دسته تقسيم ميکنند : نا اميدها و بريده ها ، اصلاح گرايان و سازشکاران ، وانقلابيون و شورشگران يا شلوغ کاران . چخوف را ميتوان نويسنده دوران تحولات حاد فرهنگی روسيه قبل از انقلاب نام گذاشت . از جمله نبوغ خلاقيت های او اين است که بدون جانبداری از هر نوع ايدئولوژی و يا اوتوپی ، خالق ادبيات اجتمايی و انتقادی گرديد . آثارش آينه پايان جامعه فئودال-اشرافی تزاری است که خبر از آمدن فرهنگی جديد ميدهند . امروزه ما نيز در غالب کشورها شاهد کوششهای آزاديخواهانه و اصلاح گرايانه هستيم ، در دوره ای که ايدئولوژيها و اوتوپی ها به سئوال کشانيده شده و خوشنامی و اهميت خود را از دست داده اند. آثار چخوف اعلب در باره افراد طبقه متوسط شهری يا روستايی هستند . در باره مشکلات انسان مدرن ، که تنها و بدون رابطه احساسی يا زبانی با همنوعان خود ، دلزده و بی هدف ، عمر به بطالت می گذراند يا منتظر ظهور جامعه مدنی است . |
| نوشته های پیشین |
|
بهمن 1389 اردیبهشت 1389 شهریور 1388 دی 1387 آذر 1387 شهریور 1387 اردیبهشت 1387 فروردین 1387 اسفند 1386 بهمن 1386 آذر 1386 آبان 1386 |
| آرشیو موضوعی |
|
چخوف بیضایی محسن مخملباف وودی آلن اخبار تئاتری سینماییها مقاله داستانها جشواره فجر گفتگو |
|
RSS
|